Historie van landgoed Batestein

De oudste gegevens

De grond van het landgoed Batestein is niet altijd in het bezit geweest van de familie Bredius. In de 17e en 18e eeuw waren de eigenaren met name steenfabrikanten, zoals de families Ploy, Schriek en Swartendijk. In 1797 kocht Abraham Baack een strook land van ca 7 hectare, met daarop een huis, tuinhuizen, waterpartijen en bos. In 1803 kocht Sigismund Ham, wethouder en later burgemeester van Woerden, deze strook land.

De familie Bredius

In 1824 kwam de strook land in handen van notaris en burgemeester Jacobus Bredius. Na zijn dood in 1826 ging de strook over naar zijn zoon Cornelis Jan Bredius. Cornelis Jan kocht aangrenzende stukken land. In 1852 liet hij hofstede Batestein bouwen en begon het gebied als landgoed Batestein te beheren. In 1863 liet de familie de Villa Rijnoord en de bijbehorende theekoepel bouwen. Aanvankelijk vond er alleen landbouw en veeteelt op het landgoed plaats, maar rond 1880 kwam er veel meer fruitteelt en groenteteelt op gang. Na de dood van Cornelis Jan in 1873 gingen het terrein en de boerderij naar zijn zoons Arnoldus Antonie en Jacobus. In twintig jaar tijd was het landgoed een boerenbedrijf geworden waar veeteelt, fruitteelt, zuivelproductie, aardappelteelt en gras- en houtverkoop voor de inkomsten zorgden. De zoon van Arnoldus Antonie, Cornelis (Cees) Jan Arend Bredius bracht de fruitteelt tot volle bloei en maakte van het landgoed weer een eenheid, nadat het in 1906 door meerdere familieleden was geërfd. Een jaar na de dood van Cees Bredius in 1946, vestigde Arnoldus Anthonie Bredius zich in 1947 op hofstede Batestein.

Strijd tegen woningbouw en een weg door het park

Aan het begin van de jaren '50 van de vorige eeuw ontwierp de gemeente de uitbreidingsplannen "Bredius" voor het zuidelijk deel van het landgoed. Arnoldus Anthonie tekende hiertegen bezwaar aan, maar in 1956 werden de plannen toch grotendeels goedgekeurd en volgde het onteigeningsproces dat resulteerde in onteigening van het zuidelijk deel van het landgoed in 1966. In datzelfde jaar ontruimde hij zijn gedeelte, wat bestond uit de hofstede Batestein en een aantal arbeiderswoningen en bedrijfsopstallen. Het noordelijk deel van het landgoed verkocht hr. Bredius aan J.W. Bellaar in De Bilt. Deze verkocht het terrein in 1970 aan de gemeente Woerden. Daarna werd het landgoed park Bredius genoemd en kreeg het landgoed zijn huidige inrichting. De percelen bij villa Rijnoord bleven in handen van de familie Bredius.

 

  • Neem voor de complete historie van het landgoed Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. met de Kerngroep
  • Een herinnering aan landgoed Batestein
  • Een interview met Reinoud Bredius

Het landgoed als stadspark

In 1970 kwam er verzet vanuit de bevolking tegen de plannen van de gemeente voor de bouw van bungalows in de zuidelijke helft van het park. In 1973 is de Kerngroep Bredius opgericht. Door handtekeningenacties en druk vanuit de Kerngroep werden de plannen voor woningbouw tegengehouden. De Kerngroep en de natuurverenigingen IVN en KNNV drongen aan op de inrichting van het landgoed met boomgaarden, stiltegebieden voor vogels en een educatief gedeelte, toegankelijk voor publiek. Pas in 1985 werd een beheers- en inrichtingsplan voor het landgoed opgesteld. De 'kerngroep Bredius' bestond toen niet meer, maar de oud-leden ervan mengden zich nog wel in de discussies met vertegenwoordigers van de gemeente en andere partijen, zoals IVN en KNNV.
De hofstede en de bijbehorende schuur werden gerestaureerd en zijn sinds 1977 rijksmonumenten. De schuur kreeg uiteindelijk een bestemming als educatief centrum. De boerderij werd in 1997 door de gemeente verkocht aan een particuliere eigenaar. In maart 2008 brandde de boerderij gedeeltelijk af. Helaas is er vijf jaar na dato nog steeds geen zicht op spoedige restauratie van de boerderij.

In 1994 werden voorbereidingen getroffen voor de bouw van woonwijk De Veste, werd het polobad gesloten en de houtwal langs 's-Gravensloot gesloopt en er werd een zogenaamd vijf-fasenplan ontwikkeld dat voorzag in woningbouw op het zwembadterrein, de camping en het parkeerterrein van de Veste. Toen is de kerngroep Bredius weer actief geworden en met succes, want van de honderden woningen waarin het vijf fasenplan voorzag is er anno 2013 nog steeds niet één gebouwd.
Helaas heeft de kerngroep niet alle negatieve ontwikkelingen in en rond het landgoed kunnen tegenhouden.

  • Op het terrein van 't Oude Landt is een vier tot zeven verdiepingen hoge 'chinese muur' verrezen en het resterende gebouw zal na nog geplande verbouwingen ook veel hoger en breder worden;
  • Tot overmaat van ramp heeft de gemeente begin 2013 de bomenrij omgezaagd, die 't Oude Landt vanuit het park gedeeltelijk aan het oog onttrok;
  • Er is een veel groter en hoger zwembad met fitness ruimte en parkeerterrein verrezen;
  • Op de plaats van het belastingkantoor staat nu het veel massalere Abrona complex, met als gevolg dat de camping haar status van 'groene camping' is kwijtgeraakt;
  • De nieuwbouw van het Kalsbeek College is veel massaler dan de oude Technische School;
  • Ondanks heftige protesten van de kerngroep Bredius en stichting Hugo Kotestein is hofstede Batestein in november 1997 door de gemeente verkocht aan een particulier
  • Op 28 maart 2008 is de hofstede afgebrand en ondanks vele protesten vanuit kerngroep Bredius, Hugo Kotestein en de bevolking, wil de gemeente geen bestuurlijke dwang uitoefenen om de hofstede te doen herbouwen. Dit ondanks het feit dat herbouw verplicht wordt gesteld door de verzekeringsvoorwaarden, het bestemmingsplan en de koopacte.